Od 1 września 2026 r. zmieniają się przepisy dotyczące zlecania zadań publicznych organizacjom pozarządowym. Najważniejsze zmiany obejmują małe granty, zasady udziału organizacji w realizacji zadania oraz sprawozdawczość organizacji pożytku publicznego.
Większe małe granty
Mały grant to dotacja przyznawana bez otwartego konkursu ofert. Od 1 września:
- na jedno zadanie będzie można otrzymać do 20 000 zł zamiast dotychczasowych 10 000 zł;
- jedna organizacja będzie mogła otrzymać od danej gminy w tym trybie łącznie do 40 000 zł w roku;
- gmina będzie mogła przeznaczyć na małe granty maksymalnie 30% środków zaplanowanych na dotacje dla organizacji.
Limit 30% jest górną granicą. Nie oznacza to, że gmina ma obowiązek przeznaczyć na małe granty dokładnie taką część budżetu.
Bez limitu 90 dni
Znika przepis, zgodnie z którym zadanie finansowane z małego grantu musiało zakończyć się w ciągu 90 dni. Termin realizacji zadania będzie ustalany w ofercie i umowie.
Co organizacja dokłada do zadania?
Jeżeli organizacja otrzyma dotację w formie wsparcia, musi również wnieść coś od siebie. Nie zawsze muszą to być pieniądze.
Organizacja może zapewnić:
- pracę swoich członków lub wolontariuszy;
- własny sprzęt;
- pomieszczenie;
- samochód lub inne rzeczy potrzebne do wykonania zadania.
Jeżeli gmina na to pozwoli, organizacja będzie mogła zamiast pracy ludzi lub własnych rzeczy dołożyć pieniądze własne albo otrzymane z innych źródeł, na przykład od sponsora. Informacja o takiej możliwości znajdzie się w ogłoszeniu konkursowym.
Przykład
Gmina przyznaje stowarzyszeniu 15 000 zł na organizację festynu rodzinnego. Stowarzyszenie zapewnia pracę wolontariuszy, własny namiot i sprzęt nagłaśniający. Jest to udział organizacji w realizacji zadania, mimo że stowarzyszenie nie dokłada własnych pieniędzy.
Jeżeli gmina dopuści taką możliwość, stowarzyszenie może zamiast namiotu, sprzętu lub części pracy wolontariuszy dołożyć pieniądze, na przykład ze składek członkowskich albo od sponsora.
W przypadku dotacji na inwestycję organizacja musi zapewnić wkład finansowy.
Co z ofertami złożonymi wcześniej?
Konkursy ogłoszone przed 1 września 2026 r. będą prowadzone według dotychczasowych zasad.
W przypadku małych grantów decyduje data złożenia oferty. Jeżeli oferta wpłynie przed 1 września, zostanie rozpatrzona według starych przepisów.
Inne zmiany
Nowe przepisy:
- podnoszą ze 100 000 zł do 200 000 zł limit przychodów pozwalający OPP składać uproszczone sprawozdanie merytoryczne;
- włączają pracę z młodzieżą i obronę cywilną do katalogu zadań publicznych;
- ustanawiają 24 kwietnia Dniem Społeczeństwa Obywatelskiego;
- wprowadzają odznakę „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego”.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2026 r. poz. 1040).
Opracowanie: W. Olszewski
