Zima co roku wiąże się nie tylko ze zmianą warunków atmosferycznych, ale również z nałożeniem na właścicieli nieruchomości konkretnych obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Obowiązek właściciela nieruchomości w zakresie odśnieżenia chodnika
Podstawowa regulacja dotycząca utrzymania czystości i porządku na chodnikach znajduje się w ustawie z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie ze znajdującym się w niej art. 5, ust. 1, pkt 4, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez „uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia drogi dla pieszych, na której jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych”.
W praktyce oznacza to, że właściciel (lub inna osoba, podmiot faktycznie władający nieruchomością, np. wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia), powinien na bieżąco reagować na opady śniegu i powstawanie oblodzeń. Przyjmuje się, że obowiązek ten powinien być realizowany niezwłocznie, z uwzględnieniem realnych możliwości i warunków atmosferycznych. Zaniedbanie polegające na pozostawieniu śliskiego chodnika przez dłuższy czas może zostać uznane za naruszenie obowiązków ustawowych.
Przepisy prawne, w tym wyżej wspomniana ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie określają wprost, jak często właściciel nieruchomości powinien odśnieżać chodnik przylegający do jego posesji. Oznacza to, że częstotliwość odśnieżania zależy przede wszystkim od warunków pogodowych i stopnia zaśnieżenia nawierzchni.
Co grozi za nieodśnieżenie chodnika?
Właściciel nieruchomości obowiązany jest do działania z należytą starannością. W związku z tym, w przypadku, gdy odśnieżanie (uprzątnięcie błota, śniegu, lodu) wykonywane jest sporadycznie, niedbale albo stosowane są nieskuteczne metody, może on ponosić odpowiedzialność za szkody wyrządzone osobom trzecim, które powstały wskutek zaniedbań oraz za sam fakt niewywiązania się z ciążącego na nim obowiązku.
Jeżeli przechodzień poślizgnie się na nieodśnieżonym lub oblodzonym chodniku i dozna urazu, może on dochodzić odszkodowania od właściciela nieruchomości przyległej do tego chodnika, pod warunkiem wykazania szkody powstałej w wyniku zaniedbań właściciela. W razie poważniejszego zdarzenia wysokość należnego odszkodowania może być znaczna (np. wysokość zasądzonej renty), w związku z tym warto zadbać o należyte wykonywanie tego obowiązku.
Kiedy właściciel nieruchomości nie ma obowiązku odśnieżenia chodnika?
W ustawie znajdują się także wyłączenia, w których właściciel nieruchomości nie ma obowiązku odśnieżania chodnika przylegającego do jego nieruchomości.
W art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazano, że „właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia drogi dla pieszych, na której jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych”. W takim przypadku to gmina lub właściciel parkingu jest odpowiedzialna za utrzymanie tego terenu.
W przypadku, gdy chodnik nie znajduje się w pasie drogowym przyległym do nieruchomości (np. dzieli je kwietnik, rów melioracyjny, trawnik) a teren, na którym są one zlokalizowane jest własnością innego podmiotu — nie jest własnością zarządcy drogi, wówczas właściciel nieruchomości przyległej nie jest obowiązany do usunięcia śniegu z tego terenu. Obowiązek ten spoczywa na podmiocie, do którego należy ten teren.
Rosnące: trawa lub krzaki wzdłuż ogrodzenia nieruchomości, pomiędzy chodnikiem a nieruchomością, nawet gdy ten pas „zieleni” jest szeroki, ale mieści się w granicach pasa drogowego (teren ten nie należy do innego właściciela) nie zwalniają właściciela nieruchomości z obowiązku odśnieżania chodnika.
W przypadku zaniedbań należy się liczyć z konsekwencjami.
