We wtorek 11 listopada 2025 roku mieszkańcy Miasta i Gminy Gąbin wspólnie uczcili 107. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Uroczystości, jak co roku, połączyły modlitwę, pamięć historyczną i wspólne świętowanie, stając się wyrazem lokalnego patriotyzmu i przywiązania do narodowych wartości.
Centralne obchody w Gąbinie rozpoczęła Msza Święta w intencji Ojczyzny, odprawiona w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gąbinie przez proboszcza ks. Dariusza Piskorskiego. Nabożeństwo zgromadziło przedstawicieli samorządowych, organizacji pozarządowych, szkół, poczty sztandarowe oraz licznych mieszkańców miasta i gminy. Po zakończeniu Mszy uczestnicy przemaszerowali ulicami Gąbina pod Pomnik głaz Marszałka Piłsudskiego oraz Pomnik Nieznanego Żołnierza przy ul. Płockiej. Tam odbyła się główna część obchodów – złożenie kwiatów, odczytanie apelu poległych i wspólne odśpiewanie hymnu narodowego.
Przy Pomniku Nieznanego Żołnierza delegacje samorządowe, szkolne i przedstawiciele organizacji pozarządowych oddały hołd tym, którzy poświęcili życie w walce o wolną Polskę. Wśród uczestników byli m.in. Burmistrz Miasta i Gminy Gąbin Krzysztof Jadczak, Przewodniczący Rady Miejsko-Gminnej Edward Wilgocki, czy Wicestarosta Płocki Waldemar Zawadzki. Apel poległych oraz część oficjalna prowadził Prezes gąbińskiego Związku Piłsudczyków, Tomasz Gralewski. Wartę honorową przy pomniku pełnili harcerze z 58. Gąbińskiej drużyny harcerskiej oraz gromada zuchów. Artystyczną oprawę uroczystości przygotowała społeczność szkoły podstawowej im. Kornela Makuszyńskiego w Borkach.
Kochamy Cię Polsko – tymi słowami podsumował swoje wystąpienie Burmistrz Krzysztof Jadczak, podkreślając znaczenie niepodległości, oraz dziękując lokalnej społeczności za pamięć. Zwrócił także uwagę na znaczenie wychowania młodzieży w duchu patriotyzmu i szacunku do historii. Burmistrz zaprosił również na dalszą część obchodów – wieczorny Koncert Niepodległości, połączony z wręczeniem nagród laureatom konkursu wiedzy ekologicznej pt. „Środowisko naturalne Miasta i Gminy Gąbin oraz powiatu płockiego”. Konkurs został dofinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.
Obchody Narodowego Święta Niepodległości mają w Gąbinie bogatą tradycję, sięgającą II Rzeczpospolitej. Uczestniczą w niej nie tylko burmistrz, rada miejsko-gminna i przedstawiciele administracji, ale także liczne organizacje społeczne, delegacje szkolne i mieszkańcy. Nad przebiegiem obchodów czuwają służby mundurowe w tym policja oraz strażacy z OSP Gąbin. Ważna jest także obecność Orkiestry Dętej OSP Gąbin, która uświetnia uroczystości, grając pieśni patriotyczne.
Narodowe Święto Niepodległości w Gąbinie jednoczy mieszkańców oraz przypomina o wspólnej tradycji i historii. Modlitwa w kościele oraz obchody pod Pomnikiem Nieznanego Żołnierza, stanowią jedną całość i tworzy wielowymiarowy charakter święta – zarówno w aspekcie duchowym jak i patriotycznym.
Uczczenie odrodzenia państwowości polskiej miało z początku charakter nieformalny i bardziej wojskowy niż cywilny. Mimo iż zręby rodzimej administracji istniały już w październiku 1918 roku, zaś od 7 listopada działał już pierwszy rząd polski – pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego, to jednak 11 listopada został wybrany jako symbol powrotu Polski na mapy Europy.
Po zamachu majowym w 1926 roku dzień ten zaczął być uroczyście obchodzony, stając się – w 1937 roku – świętem państwowym. Gąbińskie obchody niepodległościowe, jak już wspomniałem wcześniej, mają bogatą tradycję. W 1928 roku, w dziesiątą rocznicę odzyskania niepodległości. Mieszkańcy miasta, przedstawiciele magistratu miejskiego, młodzież szkolna i lokalne organizacje oddały hołd wszystkim poległym w walkach o wolną Polskę, odsłaniając Pomnik Nieznanego Żołnierza.
W kolejnych latach Gąbin dekorowano biało-czerwonymi flagami, a uczniowie składali kwiaty na mogiłach Aleksandra Rojewskiego i Edwarda Wierzbickiego, którzy zginęli 11 listopada 1918 roku podczas rozbrajania żołnierzy niemieckich. Po Mszy Świętej i przemówieniach z balkonu ratusza formował się pochód, któremu przewodniczyła gąbińska orkiestra OSP. Mieszkańcy oraz liczne delegacje, tak jak dziś maszerowali pod pomnik, gdzie odbywał się Apel Poległych. Składano także kwiaty i zapalano znicze.
Wojna i okupacja przerwały tradycję niepodległościowych obchodów. W październiku 1940 roku Niemcy wysadzili Pomnik Nieznanego Żołnierza. Po wojnie pamięć o 11 listopada trwała wśród mieszkańców, choć samo Święto Niepodległości zostało zniesione w 1945 roku decyzją Krajowej Rady Narodowej.
Dopiero w 1989 roku przywrócono je jako państwowe święto narodowe. W 1986 roku Towarzystwo Miłośników Ziemi Gąbińskiej wystąpiło do komunistycznej jeszcze władzy z prośbą o zgodę na rekonstrukcję pomnika. Mimo formalnych przeszkód, stawianych przez lokalne struktury PZPR, członkowie TMZG nie zrezygnowali. W grudniu 1986 roku podczas walnego zebrania powołano Społeczny Komitet Budowy Pomnika, a w 1988 roku – po odnalezieniu w Archiwum Państwowym w Płocku oryginalnych planów z 1928 roku i fotografii z okresu międzywojennego – rozpoczęto prace rekonstrukcyjne. W przedsięwzięcie zaangażowało się wielu mieszkańców Gąbina, lokalni rzemieślnicy i instytucje w tym proboszcz Jerzy Drozdowski. Środki na odbudowę zbierano poprzez sprzedaż symbolicznych „cegiełek” o wartości od 500 do 10 000 złotych. Prace zakończono jesienią 1988 roku.
11 listopada, w 70. rocznicę odzyskania niepodległości, odbyła się uroczystość ponownego odsłonięcia i poświęcenia Pomnika Nieznanego Żołnierza. Uczestniczyło w niej około 800 osób. Wydarzeniu towarzyszyły legionowe pieśni, Apel Poległych, występy młodzieży oraz wspólna modlitwa. Było to jedno z pierwszych w PRL uroczystych poświęceń pomnika o charakterze patriotycznym – akt odwagi i przywiązania do narodowej tradycji.
Opracowanie: Wojciech Olszewski
fot. A. Świerzyński
